مدیریت دسته بندی‌ها

طب سنتی

مرزه گیاهی است علفی ،یک ساله و دارای ساقه های منشعب به طول تا ۳۰ سانتی متر ، رنگ گیاه سبز کدر می باشد که با همین مشخصه با دیگر گونه ها متفاوت است .

ساقه مرزه دارای گره هایی است که از همین گره ها ساقه های دیگر منشعب می شوند و این ساقه ها نیزبه نوبه ی خود دارای انشعاباتی جدید می گردند ، به همین دلیل بوته گیاه به صورت پرشاخه و پرپشت به نظر می رسد .

برگ های گیاه باریک ، دراز ، نوک تیز ، نرم و پوشیده از تارهای کوتاه است که مات و کدر به نظر می رسند . برگ های مرزه همچنین دارای یک رگبرگ و غده های حاوی اسانس است .

گل های آن نیز کوچک و به رنگ سفید ، سفید مایل به گلی یا گلی رنگ است که در فصل تابستان ظاهر می شوند . این گل ها به صورت ضخیم و در طول ساقه قرار گرفته اند . مرزه به دو صورت خودرو و کشت شده وجود دارد . انتشار آن در اروپا به ویژه فرانسه ، سیبری ، جنوب و غرب آسیا و از جمله ایران است .

محل رویش مرزه در ایران شامل شمال غرب ، تبریز ، خوی ، ارسباران و قسمت های مختلفی از خراسان است . پرورش این گیاه به عنوان سبزی خوراکی بوده و استفاده خشک آن در ادویه جات در نقاط مختلف ایران رایج است .

* ترکیبات مهم :

مرزه تابستانی ( برگ خشک ) حاوی حدود یک درصد اسانس می باشد که شامل اجسامی از جمله کارواکرول ، تیمول ، بتاپی نن ، پاراسیمن ، لیمونن و کامفن است . ترکیبات دیگر آن شامل ویتامین ها و مواد معدنی مختلف است . ترکیبات مرزه بسته به شرایط آب و هوای ناحیه رویش ممکن است متفاوت باشد .

موطن اصلی این گیاه شرق د ریای مد یترانه، کناره د ریای سیاه، نواحی جنوب اروپا، نقاط مرکزی و جنوب غربی آسیا مانند ایران و سیبری است.

این گیاه به صورت خود رو د ر ایران، د ر بیشتر نواحی شمال غربی تبریز، خوی وخراسان د ر زمین های خشک آهکی و گرم و آفتابگیر، سنگلاخی و مزارع د شتی می روید .

گل های این گیاه کوچک و سفید رنگ است.

*  قسمت های مورد استفاده گیاه :

کلیه اعضای هوایی شاخه های برگد ار و گلدار

* خواص درمانی مرزه :

 طبیعت آن گرم است.

 در رفع سوءهاضمه، زردی، حالت بحرانی آسم، تخمیرات روده، انگل، نفخ، قرقره جهت رفع افتادگی زبان کوچک، احتقاق و پرخونی لوزه ها، استعمال خارجی رفع دردهای رماتیسمی و عصبی مفید است .

  موثر جهت دفع انگل، تقویت کودکان ضعیف، رفع نرمی استخوان، درمان کننده نقرس، اسهال، دل پیچه، استفراغ، هضم کننده غذا، تنظیم کننده عادت ماهیانه و خون ساز می باشد.

 در تسکین آسم و ناراحتی های تنفسی موثر است .

* خواص مهم  مرزه :

 مرزه به علت داشتن ترکیبات فنلی در اسانس و ترکیبات تاننی در برگ ، دارای خاصیت ضدقارچ ، ضد میکروب ، ضد اسپاسم و ضد اسهال می باشد .

 ضد نفخ، ضد ترشی معده، درمان اسهال های حاد و مزمن

 همچنین مرزه دارای خاصیت ضد ادرارآوری بوده و در اروپا از قدیم به عنوان ضد تشنگی زیاد به خصوص در افراد مبتلا به مرض قند مورد استفاده بوده است . این اثر را به دلیل وجود جسم کارواکرول در اسانس آن می دانند .

* میزان و طریقه مصرف :

به غیر از مصرف به صورت سبزی تازه ، می توان بر روی یک و نیم گرم از خشک و خرد شده آن یک استکان آب جوش ریخته و ۲۰ دقیقه برای دم کشیدن آن صبر کرد ؛ بهتر است درب ظرف بسته باشد ، سپس صاف کرده و میل شود .

میزان مصرف تا ۳ قاشق چایخوری گیاه خشک در روز می باشد . در بعضی از کشورها تنتور مرزه وجود دارد . مصرف تنتور آن نیم تا یک قاشق چایخوری ۱ تا ۳ بار در روز می باشد .

* سمیت مرزه :

مرزه برای انسان سمیت ندارد . با این حال مصرف بیش از اندازه ممکن است التهاباتی در مخاط ایجاد کند . در بعضی از حیوانات مانند موش ممکن است باعث التهاباتی شود .

* مهمترین اثرات گزارش شده مرزه :

ضد درد ، ضد آرتریت ، ضد باکتری ، ضد سرطان ، ضد ترشح ادرار ، ضد ویروس تبخال ، ضد التهاب ، ضد کرم ، ضد اکسیدان ، ضد عفونی کننده ، ضد قارچ ، ضد اسپاسم ، معرق ، هضم کننده غذا ، ادرار آور ، خلط آور ، مسهل ، مسکن ، محرک و مقوی معده .

* نکات قابل توجه مرزه :

1. مرزه به صورت های تازه ، خشک و مخلوط در ادویه جات ، دارای مصرف بالایی در جهان است .

2. خواص مرزه خشک و یا در ادویه جات ، مشابه نوع تازه آن است و در غذاهای پختنی و بر اثر حرارت مقدار کمی از اسانس آن کاسته می شود ؛ از این رو تا حد زیادی خواص ذکر شده را همچنان در خود نگه دارد .

3. به خاطر وجود اجسام فنلی از جمله تیمول و کارواکرول در اسانس آن ، مصرف مقدار زیاد آن توصیه نمی شود ؛ چرا که ممکن است باعث التهابات جداره ی روده و معده گردد .

میانگین (1 رای)
The average rating is 5.0 stars out of 5.


نظرات کاربران
بدون دیدگاه اول باش.